مادربرد

مادربرد چیست؟

مادربرد یا برد اصلی کامپیوتر قطعه بسیار کوچکی است که برای ایجاد ارتباط بین قطعات دیگر از آن استفاده می شود. این قطعه امروزه  یکی از مهم‌ترین و حساس‌ترین بخش های رایانه میباشد

در واقع مادربرد بزرگترین برد الکترونیکی درون کیس کامپیوتر شما است که سایر قطعات به آن متصل می شوند و یا از آن فرمان می گیرند

بخش های اصلی مادربرد:

1- چیپست ها: مهم‌ترین قطعه و بخش اصلی مادربرد چیپست آن است .چیپست یک کامپیوتر که بر روی مادربرد قرار دارد ، ارتباط بین پردازنده ، RAM ، فضای ذخیره سازی و سایر وسایل جانبی را کنترل می کند. پس تبادل سریع اطلاعات در مادربورد بستگی به نوع چیپست دارد.

امروزه بیشتر چیپست های موجود روی مادربوردها از خانواده AMD و INTEL هستند.

چیپست های مختلف از پردازنده های مختلف پشتیبانی می کنند ، بنابراین هنگام خرید CPU ، باید در نظر بگیرید که پردازنده شما فقط با مادربردها با استفاده از چیپست خاصی (و سوکت CPU) کار خواهد کرد.

توجه به این نکته مهم است که اگرچه ممکن است یک چیپ ست ویژگی خاصی را امکان پذیر کند (مانند پشتیبانی از حداکثر 10 پورت USB) ، اما مادربرد خاص شما ممکن است از این ویژگی پشتیبانی نکند (بسیاری از مادربردها فقط برای چهار تا هشت پورت USB مجهز هستند).

 

2-سوکت پردازنده: مهمترین بخش  مادربرد را می‌توان سوکت CPU نامید که بسیار حساس است و نباید فشار به آن وارد شود، این سوکت دارای چند گیره است که  CPU با استفاده از ان را در جای خود ثابت میشود  و فن را روی آن قرار میگیرد. بین نسلها و سازندگان عمده ی سوکت پردازنده تفاوتهای زیادی از لحاظ معماری و ساختار وجود دارد

 

3- پورتهای ورودی و خروجی: این پورت ها محل اتصال انواع منابع ذخیره سازی درایو ها و نمایشگر و … می باشند .مادربرد ها تعداد زیادی از پورت های صدا و USB را بر روی خود جای داده اند.در ادامه ی مقاله انواع پورت ها توضیح داده میشود.

 

4- بایوس: BIOS مخفف Basic Input/Output System است و یک نرم افزار است که اطلاعات برد اصلی رایانه بر روی تراشه آن قرار می گیرد همچنین رابطی بین نرم افزار و سیستم عامل با سخت افزارهای کامپیوتر می باشد. تقریباً تمامی برد اصلی کامپیوترها بر اساس استاندارد های بایوس IBM فعالیت می کنند.بایوس در مادربردهای نسل جدید تغییر پیدا کرده است که به UEFI معروف است و نسبت به بایوس ساده‌ی مادربوردهای چند سال پیش، پیچیده‌تر و پیشرفته‌تر است.

 

5- اسلات رم: این اسلات محل قرار گیری حافظه سیستم است و تعداد و استانداردهای ساخت آن بستگی به نسل پردازنده مرکزی و چیپست های مادربرد دارد. هرچه که تعداد اسلات بیشتری داشته باشد یعنی مقدار بیشتری رم را پشتیبانی می کند. مادربرد های حال حاضر می توانند تا 32 و یا در نوع پیشرفته تا 64 گیگابایت رم را نیز پشتیبانی کنند.

 

6-اسلات کارت گرافیک یا PCI Express:این اسلات برای اتصال کارت گرافیک مورد استفاده قرار میگیرد. هرچه تکنولوژی استفاده شده در این اسلاتها در مادربرد بالاتر باشد شما می‌توانید کارت گرافیک قدرتمند تری را استفاده کنید.

 

  1. 7-اسلات‌ پی‌سی‌آی (PCI):بر روی MotherBoard شکاف‌ هایی برای اتصال کارت‌ های گوناگون مانند کارت‌های صدا، مودم، تلوزیون، شبکه و… قرار دارد. تعداد این اسلات ها  در مادربردهای مختلف متفاوت است

 

8-اسلات‌های ساتا (Sata):این اسلات برای اتصال کابل ساتا به مادربرد استفاده میشود. به طور معمول ۴ عدد از این اسلات‌ها بر روی برد اصلی قرار دارد که به ترتیب اولویت با شماره های ۰، ۱، ۲ و ۳ بر روی برد مشخص شده است

پورت های مادربرد:

پورت Lan (RJ-45):این پورت امکان اتصال به شبکه های کامپیوتری (داخلی)، مودم ADSL و دیگر دستگاه های مرتبط با شبکه با استفاده از کابل RJ-45 را فراهم می کند. پورت Audio: این پورت یک نوار ، CD ، DVD player یا سایر منابع صوتی را به هم متصل می کند. صدا با دو فرمت دیجیتال و آنالوگ در خروجی مادربورد‌ها ارایه می‌شود. فرمت آنالوگ از طریق کانکتور‌های Audio I/O در دو مدل ۷٫۱ کاناله (۶ کانکتور) و ۵٫۱ کاناله (۳ کانکتور) عرضه می‌شود.

 

 پورتVGA :این پورت برای انتقال داده‌های ویدیویی آنالوگ از خروجی کارت گرافیکی به دستگاه‌های بصری نظیر انواع مانیتور‌ها، ویدیو پروژکتور‌ها، انواع مختلف HD TV و … کاربرد دارد.

 

پورت صفحه کلید PS / 2 (بنفش): این درگاه مخصوص صفحه کلید PS / 2 است

 

پورت ماوس PS / 2 (سبز): این پورت برای ماوس PS / 2 است  

 

پورت  FireWire :این پورت با نام‌ دیگرIEEE 1394  نیز شناخته می‌شود . این پورت معمولا در مادربوردهای رده متوسط به بالا دیده می‌شود. از جمله دستگاه‌هایی که به این port متصل می‌شوند، می‌توان به انواع HD TV، دوربین‌های عکاسی و فیلمبرداری دیجیتال، برخی مودم‌ها،‌ هارد دیسک‌های قابل حمل، برخی اسکنرها و پرینتر‌های حرفه‌ای و … اشاره کرد.

 

پورت DVI: این پورت  برخلاف پورت VGA که آنالوگ است، دیجیتال بوده و اطلاعات را از خروجی کارت‌های گرافیک به دستگاه‌های بصری دیجیتال با کیفیت تصویر بالا مانند مانیتور‌های ال‌‌سی‌دی، ویدیو پروژکتورهای دیجیتال و … ارسال می‌کند.

 

پورت External SATA: در این port که گاهی e-SATA نیز نامیده می‌شود، بدون نیاز به خاموش کردن سیستم می‌توان دستگاه‌های متصل به ان را جدا  یا تعویض کرد. حداکثر سرعت انتقال اطلاعات در این port به ۳۰۰ MB/s می‌رسد.دستگاه‌های ذخیره‌ساز مانند ‌هارددیسک پرتابل، درایوهای نوری و …  میتوانند به این پورت متصل شوند

 

پورت‌های SPDIF: صدا به دو فرمت دیجیتال و آنالوگ در خروجی مادربورد‌ها ارایه می‌شود، خروجی دیجیتال صدا به واسطه دو نوع پورت Optical و Coaxial با دستگاه‌های مربوطه در ارتباط است. سیستم‌های‌ حرفه‌ای صدای دیجیتال مانند انواع سینمای خانگی و اسپیکرهای Dolby Pro Logic و … از این کانکتور برخوردارند.

 

پورت HDMI: HDMI یک رابط دیجیتال برای انتقال داده های صوتی و تصویری در یک کابل است. این برنامه توسط اکثر تلویزیون های HDTV و اجزای مربوطه مانند پخش کننده های DVD و Blu-ray ، جعبه های کابل و سیستم های بازی ویدیویی پشتیبانی می شود.

 

پورت های USB 2.0 : معمولاً در هر مادربورد  دو عدد از این پورت ها قرار دارد که برای اتصال درایوهای قلم و درایوهای سخت خارجی ، مانند Mp3 player استفاده می شود.

 

اگر قصد دارید قطعات سخت افزاری داخل کیس را از نزدیک مشاهده کنید سعی کنید قطعات را از لبه آن ها به دست بگیرید، این قطعات بسیار حساس هستند و الکتریسیته ساکن دست میتوانید به آن ها آسیب برساند.

به هیچ وجه کیس کامپیوترتان را هنگامی که دستگاه به برق متصل است باز نکنید

انواع مادربرد از نظر کارایی :

Mini-ITX

Micro-ATX

 ATX

 E-ATX

مادربرد Mini ITX:این نوع مادربرد کوچک‌ترین سایز و ابعاد را از میان انواع موجود داردو برای استفاده روزانه مناسب می‌باشد .خیلی از کاربران به دلیل اینکه مادربردهای Mini-ITX ابعاد خیلی کوچک‌تری از مادربردهای ATX دارند  ان را ترجیح میدهند .بسیاری از این نوع مادربردها با توجه به مدلی که دارند از افزایش سرعت CPU برخوردارند. از لحاظ نوع سوکت شبکه سایز ملاک نمی‌باشد و مادربردهای کوچک مانند مادربردهای بزرگ از سوکت‌های یکسانی استفاده می‌کنند ولی تعداد پورت‌ها و اسلات‌های آن متغیر می‌باشد . در یک مادربرد Mini-ITX بیشتر از یک اسلات PCI-E x16 و دو اسلات DIMM مشاهده نمیشود. تمام کیس‌های Mini-ITX فقط 4 عدد پورت ساتا دارند.

 

مادربرد Micro-ATX: مادربرد Micro-ATX بزرگ‌تر از مادربرد Mini-ITX و کوچک‌تر از ATX است.

یک مادربرد Micro-ATX با وجود داشتن قابلیت‌های زیاد ابعاد نسبتا کوچکی دارد.این مادربرد دارای اسلات‌ها و پورت‌های بیشتری میباشد همچنین از  قابلیت‌های جانبی  مانند سیستم گرما زدایی، در اختیار داشتن هدرهای فن و…برخور دار است

بسته به ابعاد، تعداد اسلات‌های PCI و حافظه ممکن است متغیر باشد.

 

مادربرد ATX:مادربرد ATX از مادربرد Micro-ATX بزرگتر و از E-ATX کوچک‌تر است. هرچه ابعاد مادربرد بزرگتر شود تعداد پورت‌ها و اسلات‌های آن افزایش می یابد. مادربردهای جدید می‌تواند از کارت حافظه خارجی تا 32 گیگ پشتیبانی کند اما برای حافظه داخلی محدودیتی ندارد. در مقایسه با انواع مادربرد کامپیوتر Mini-ITX و Micro-ATX در این مادربرد پورت‌ها و اسلات‌های بیشتری وجود دارد. همچنین  ظاهر بهتری هم دارند. یک مادربرد ATX برای افرادی مناسب است که مشکل فضا ندارند. در این نوع مادربرد معمولت از هدرهای فن خیلی زیادی استفاده شده است که برای اتصال فن‌های بدنه، رادیاتورها و همچنین خنک‌کننده‌های مایع از آن‌ها استفاده می‌شود. همچنین این نوع مادربرد دارای پورت‌های ساتای خیلی زیادی میباشد که می‌توان ظرفیت کلی حافظه را با استفاده از آن‌ها افزایش داد

 

مادربرد E ATX:این نوع مادربرد ابعاد بسیار بزرگی دارد به همین دلیل  به کاربران معمولی پیشنهاد نمی‌شود . این مادربرد مورد پسند کاربران حرفه‌ای می‌باشد زیرا دارای قابلیت هایی  مانند رندر تصاویر 3 بعدی ،پشتیبانی از حداقل 3 تا 4 کارت گرافیک،  ویرایش تصاویر و ویدئو‌های گرافیگی و … میباشد. ظرفیت رم در این مادربردها زیاد است و استاندارد آن برای مادربردهای مدرن 128 گیگابایت می‌باشد.در خیلی از این نوع مادربردها کارت صدا و قابلیت استفاده از وای‌ فای وجود دارد .قیمت این نوع مادربردها  بخاطر داشتن قابلیت های زیاد بسیار بالا میباشد.

سوالات متداول:

ایا میتوانیم مادربرد را تعویض کنیم؟

اگر تصمیم دارید خودتان مادربرد خود را تعویض کنید ، باید قبل از شروع کار ، مدل دقیق آن را به همراه مدل های جایگزین سازگار بدانید. تعویض مادربردها در لپ تاپ ها بسیار دشوار است زیرا باز یا جداسازی آنها آسان نیست . بخاطر داشته باشید پردازنده ، کارت گرافیک و حتی منبع تغذیه هنگام دریافت مادربرد جدید باید خاموش شوند. 

 

• چند اتصال ، پورت یا اسلات در مادربرد وجود دارد؟

هیچ استاندارد مشخصی برای تعداد اتصالات ، پورت ها یا شکاف های توسعه در مادربرد وجود ندارد. بهترین روش برای تعیین تعداد اتصالات ، درگاه ها یا اسلات های مادربرد شما ، جستجوی مشخصات موجود در اسناد آن است.

 

  • • آیا می توان یک پردازنده نسل قدیم را روی مادربرد نسل جدید قرارداد؟

خیر .سوکت قرار گیری پردازنده نسل قدیم با نسل جدید متفاوت است بنابراین پردازنده  روی برد اصلی رایانه قرار نمی گیرد

 

  • • آیا می توان دو کارت گرافیک را روی یک مادربرد قرار داد؟

بله. امروزه تعدادی از برد اصلی رایانه های مخصوص بازی در دنیا وجود دارند که محل قرار گیری چند کارت گرافیک را بر روی خود تعبیه شده دارند و می تواند بین دو تا 3 کارت گرافیک را به صورت هم‌زمان پشتیبانی کند.

admin
اردیبهشت ۱۱, ۱۴۰۰